Khăn ướt có lọc được khí độc trong đám cháy không? Sự thật bạn cần biết

Khi xảy ra hỏa hoạn, nhiều người thường nghĩ đến việc lấy khăn thấm nước che mũi và miệng để tránh hít phải khói độc. Đây cũng là mẹo thoát hiểm được truyền tai khá phổ biến, đặc biệt trong những tình huống cháy nhà, cháy chung cư hoặc nhà trọ.

Nhưng liệu một chiếc khăn ướt có thực sự lọc được khí độc trong đám cháy? Nếu khói lan nhanh và không khí trở nên ngột ngạt, chỉ dùng khăn ướt có đủ để bảo vệ đường hô hấp?

Câu trả lời là không. Khăn ướt chỉ có thể giữ lại một phần bụi và muội than, không thể lọc đáng tin cậy các khí độc nguy hiểm như CO (carbon monoxide). Nếu muốn chủ động bảo vệ đường hô hấp khi thoát nạn, cần hiểu rõ giới hạn của khăn ướt và vai trò của các thiết bị bảo vệ chuyên dụng như mặt nạ lọc độc thoát hiểm.

1. Vì sao khói trong đám cháy nguy hiểm hơn nhiều người nghĩ?

Khi vật liệu cháy, khói sinh ra không chỉ chứa bụi đen mà còn là hỗn hợp phức tạp gồm khí độc, hạt muội than, hơi nóng và nhiều chất gây kích ứng đường hô hấp.

Tùy vào vật liệu đang cháy, thành phần khói có thể khác nhau. Một số chất nguy hiểm thường gặp gồm:

• Carbon monoxide (CO): Khí không màu, không mùi, có thể gây ngộ độc nghiêm trọng do cản trở quá trình vận chuyển oxy trong máu.
• Hydrogen cyanide (HCN): Có thể phát sinh khi một số vật liệu chứa nitơ bị cháy, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sử dụng oxy của cơ thể.
• Các khí và hơi kích ứng: Có thể gây cay mắt, ho, khó thở và tổn thương đường hô hấp.
• Muội than và các hạt bụi: Làm giảm tầm nhìn, gây kích ứng mắt và đường hô hấp.

Điều đáng lo ngại là người gặp nạn có thể không nhìn thấy ngọn lửa nhưng vẫn đang hít phải khói độc. Khi khói tích tụ trong phòng, hành lang hoặc cầu thang, tầm nhìn có thể giảm nhanh, khiến việc tìm lối thoát trở nên khó khăn.

Đặc biệt, CO không có màu và không có mùi. Vì vậy, không thể dựa vào cảm giác hoặc mùi khói để xác định không khí còn an toàn hay không.

2. Khăn ướt có lọc được khí độc trong đám cháy không?

Không. Khăn ướt thông thường không có khả năng lọc và loại bỏ đáng tin cậy các khí độc trong khói cháy.

Để hiểu rõ hơn, cần phân biệt hai thành phần thường có trong khói:

Đối với bụi và muội than:

Khăn ướt có thể giữ lại một phần bụi, muội than và các hạt khói khi không khí đi qua lớp vải. Tuy nhiên, hiệu quả này rất hạn chế, không ổn định và không tương đương với một thiết bị lọc hô hấp chuyên dụng.

Đối với khí độc:

Đây mới là vấn đề đáng lo ngại. Những khí độc như CO không thể được loại bỏ bằng một chiếc khăn thấm nước thông thường.

Dù chiếc khăn có thể giữ lại một phần muội than khiến bạn cảm thấy không khí bớt bụi hơn, điều đó không có nghĩa là bạn đang được bảo vệ khỏi khí độc.

Một chiếc khăn ướt cũng không thể bảo vệ mắt, không chống được nhiệt độ cao và không cung cấp oxy cho người sử dụng.

Vì vậy, không nên xem khăn ướt là mặt nạ chống khói độc hoặc dựa vào nó để đi xuyên qua khu vực đang có khói dày đặc.

3. Vậy tại sao nhiều người vẫn được khuyên dùng khăn ướt khi thoát nạn?

Khăn hoặc vải thấm nước đôi khi được nhắc đến trong các hướng dẫn thoát nạn như một biện pháp hỗ trợ khi phải di chuyển qua khu vực có khói.

Mục đích của việc này là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với một phần bụi và muội than. Tuy nhiên, cần hiểu đúng giới hạn:

• Khăn ướt không lọc được khí CO.
• Không thể ngăn toàn bộ khí độc xâm nhập vào đường hô hấp.
• Không bảo vệ người sử dụng khỏi hơi nóng và nhiệt độ cao.
• Không giúp người dùng an toàn khi đi vào khu vực có khói quá dày hoặc lửa đang lan rộng.

Một sai lầm thường gặp là cố tìm khăn, lấy nước làm ướt khăn hoặc quay lại phòng để chuẩn bị vật dụng này trong khi lối thoát vẫn còn an toàn.

Trong hỏa hoạn, thời gian thoát nạn rất quan trọng. Đừng để việc tìm một chiếc khăn ướt làm chậm quá trình rời khỏi khu vực nguy hiểm.

Gợi ý cho bạnCombo 2 bình chữa cháy Dolphin-BCA1.482.000₫

Xem sản phẩm

4. Mặt nạ phòng độc có bảo vệ tốt hơn khăn ướt khi xảy ra cháy không?

Nếu khăn ướt chỉ giữ lại được một phần bụi và muội than thì mặt nạ lọc độc chuyên dụng được thiết kế để bảo vệ đường hô hấp theo những điều kiện và giới hạn kỹ thuật nhất định.

Tuy nhiên, không phải loại mặt nạ phòng độc nào cũng phù hợp để sử dụng khi thoát hiểm trong đám cháy.

Mặt nạ lọc bụi thông thường không đồng nghĩa với mặt nạ lọc khí độc. Khả năng bảo vệ phụ thuộc vào cấu tạo thiết bị, loại phin lọc, chất ô nhiễm cần lọc và điều kiện môi trường.

Đặc biệt, khi lựa chọn mặt nạ dùng cho tình huống cháy, cần quan tâm đến khả năng lọc CO vì đây là một trong những khí độc có thể xuất hiện trong khói cháy.

Mặt nạ phòng độc 60 phút EFIRE EH60

Một sản phẩm có thể tham khảo khi trang bị phương tiện thoát hiểm cho gia đình và cơ sở kinh doanh là mặt nạ phòng độc 60 phút EFIRE EH60, hiện được An Bảo Việt cung cấp.

Sản phẩm sử dụng phin lọc EFIRE P2011C, có thiết kế trùm đầu, chụp mũi silicone và kính quan sát. Theo thông tin kỹ thuật do nhà sản xuất công bố, phin lọc được thử nghiệm theo tiêu chuẩn EN 404:2005, đạt mức B đối với bộ lọc khí CO.

Một số đặc điểm đáng chú ý:

• Phin lọc chuyên dụng: Được thiết kế để lọc CO theo điều kiện thử nghiệm của tiêu chuẩn EN 404:2005.
• Thiết kế trùm đầu: Che phủ vùng đầu và mặt, có kính quan sát hỗ trợ người dùng nhìn đường khi di chuyển.
• Chụp mũi silicone: Giúp tạo vùng tiếp xúc kín với khuôn mặt theo thiết kế của sản phẩm.
• Trọng lượng khoảng 180g: Gọn nhẹ, thuận tiện bố trí tại vị trí dễ lấy.
• Phin lọc có thể thay thế: Việc thay thế và bảo quản cần thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Tên gọi 60 phút thể hiện thời gian bảo vệ được công bố trong điều kiện thử nghiệm tương ứng. Đây không phải thời gian người dùng có thể ở lại trong đám cháy hoặc bảo đảm an toàn khi di chuyển qua mọi môi trường có khói.

Lưu ý quan trọng: EFIRE EH60 là mặt nạ lọc khí, không phải thiết bị cung cấp oxy độc lập. Sản phẩm không phù hợp với môi trường thiếu oxy, nồng độ chất độc vượt giới hạn bảo vệ hoặc điều kiện nhiệt độ vượt khả năng sử dụng của thiết bị. Người dùng cần thoát nạn nhanh chóng, không được chủ động đi sâu vào khu vực cháy hoặc khói dày chỉ vì đang đeo mặt nạ.

Bạn có thể xem thông tin sản phẩm tại: Mặt nạ phòng độc 60 phút EFIRE EH60 – An Bảo Việt.

5. Khi gặp khói trong đám cháy, cần làm gì để thoát nạn?

Dù đã chuẩn bị mặt nạ phòng độc hay chưa, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm.

Bước 1: Nhanh chóng tìm lối thoát an toàn

Nếu phát hiện cháy và lối thoát vẫn chưa bị khói, lửa cản trở, hãy nhanh chóng di chuyển ra ngoài.

Không quay lại lấy tài sản, giấy tờ hoặc những vật dụng không cần thiết.

Bước 2: Hạ thấp người khi phải di chuyển qua khu vực có khói

Khói nóng thường có xu hướng bốc lên và tích tụ ở phía trên. Khi buộc phải di chuyển qua khu vực có khói, hãy cúi thấp người, bò hoặc trườn tùy điều kiện thực tế để hạn chế tiếp xúc với lớp khói phía trên.

Tuy nhiên, không được hiểu rằng sát mặt sàn luôn có không khí sạch. Khói vẫn có thể lan xuống thấp và bao phủ toàn bộ không gian.

Bước 3: Không cố đi xuyên qua hành lang có khói dày đặc

Nếu hành lang hoặc cầu thang đã bị khói dày bao phủ, tầm nhìn hạn chế và không thể xác định lối đi an toàn, đừng cố lao qua.

Hãy tìm phòng hoặc khu vực có thể ngăn cách với đám cháy, đóng cửa để hạn chế khói lọt vào, dùng khăn hoặc vải chèn các khe cửa nếu có thể. Sau đó gọi 114, thông báo vị trí đang mắc kẹt và làm theo hướng dẫn của lực lượng cứu nạn.

Bước 4: Ra tín hiệu để lực lượng cứu hộ xác định vị trí

Nếu đang mắc kẹt trong phòng, hãy tìm vị trí có thể liên lạc hoặc ra hiệu an toàn như cửa sổ, ban công phù hợp.

Gọi 114 và cung cấp địa chỉ, tầng, số phòng cùng số người đang mắc kẹt. Không tự ý trèo ra ngoài cửa sổ hoặc nhảy từ trên cao xuống khi chưa có phương án an toàn.

7. Gia đình nên chuẩn bị gì để bảo vệ đường hô hấp khi có cháy?

Không nên chờ đến khi xảy ra hỏa hoạn mới tìm mua thiết bị thoát hiểm. Việc chuẩn bị trước giúp mọi người có thời gian tìm hiểu cách sử dụng và biết vị trí lấy thiết bị khi cần.

Một số việc nên thực hiện:

• Trang bị mặt nạ lọc độc thoát hiểm phù hợp với hướng dẫn và điều kiện sử dụng của sản phẩm.
• Đặt thiết bị ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, không bị đồ đạc che khuất.
• Kiểm tra bao bì, hạn sử dụng và tình trạng phin lọc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Đọc trước hướng dẫn sử dụng, nắm rõ thao tác mở bao bì và đeo mặt nạ.
• Xây dựng phương án thoát nạn cho từng thành viên, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người khó di chuyển.
• Giữ lối đi, cầu thang và cửa thoát nạn thông thoáng.

Với nhà ống, nhà nhiều tầng, nhà trọ hoặc cửa hàng chỉ có một lối ra vào, việc chuẩn bị thiết bị thoát hiểm và phương án dự phòng càng cần được quan tâm.

Kết luận: Đừng đặt cược tính mạng vào một chiếc khăn ướt

Khăn ướt có thể giữ lại một phần bụi và muội than nhưng không thể lọc đáng tin cậy khí CO và các khí độc nguy hiểm trong đám cháy. Vì vậy, không nên xem đây là phương tiện bảo vệ hô hấp hoặc dựa vào khăn ướt để đi xuyên qua khu vực có khói dày đặc.

Nếu muốn chủ động chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp, gia đình và cơ sở kinh doanh nên tìm hiểu các thiết bị thoát hiểm chuyên dụng, trong đó có mặt nạ lọc độc phù hợp với môi trường cháy và giới hạn sử dụng rõ ràng.

An Bảo Việt cung cấp mặt nạ phòng độc 60 phút EFIRE EH60, giúp khách hàng có thêm lựa chọn khi trang bị phương tiện hỗ trợ thoát hiểm. Việc chuẩn bị thiết bị từ trước, hiểu rõ cách sử dụng và xây dựng lối thoát nạn an toàn sẽ có ý nghĩa hơn rất nhiều so với việc chỉ tìm cách ứng phó khi khói đã bao phủ căn phòng.

Hãy liên hệ Hotline: 0918 087 684 – 0932 790 186 để được tư vấn

CÔNG TY PCCC AN BẢO VIỆT

Địa chỉ : 105/68 Hoàng Bật Đạt phường 15, quận Tân Bình, Tp. HCM

Website : anbaoviet.com

Có thể xem thêm:

• 7 sai lầm khi sử dụng bình chữa cháy mà nhiều người không biết
• Bình chữa cháy đặt ở đâu trong nhà là hợp lý?
• Bình chữa cháy hết hạn có dùng được không?
• Khi nào nên thay bình chữa cháy? 5 dấu hiệu không nên bỏ qua
• Bình chữa cháy không dập được lửa thì làm gì?
• Bình chữa cháy CO2 và bình bột khác nhau thế nào?
• Bình chữa cháy để lâu không dùng có bị hư không?
• Pin lithium cháy là gì? Vì sao đám cháy do pin khó dập
• Nhà trọ nên mua bình chữa cháy loại nào? Cần bao nhiêu bình?