Pin Lithium-ion Cháy Là Gì? Vì Sao Đám Cháy Do Pin Khó Dập?

Pin lithium-ion cháy là một trong những sự cố ngày càng được quan tâm khi điện thoại, laptop, sạc dự phòng, xe máy điện hay nhiều thiết bị điện khác đều sử dụng pin lithium-ion. Đây là loại pin có khả năng lưu trữ nhiều năng lượng trong một kích thước nhỏ, vì vậy ngày càng xuất hiện phổ biến trong cuộc sống.

Tuy nhiên, khi pin bị hư hỏng, quá nhiệt hoặc xảy ra sự cố bên trong, nó có thể chuyển sang trạng thái thermal runaway (thoát nhiệt mất kiểm soát), tạo ra nhiệt lượng lớn, khói, khí và có thể dẫn đến cháy.

Điều đáng chú ý là cháy pin lithium-ion không đơn giản chỉ là một ngọn lửa bên ngoài. Đây cũng là nguyên nhân khiến loại đám cháy này có thể khó kiểm soát và có nguy cơ tái cháy.

Pin lithium-ion cháy là gì?

Pin lithium-ion là loại pin sạc được sử dụng trong nhiều thiết bị điện tử và phương tiện chạy điện.

Trong điều kiện bình thường, pin vẫn sinh nhiệt trong quá trình sạc và sử dụng. Nhưng nếu nhiệt sinh ra vượt quá khả năng tản nhiệt, các phản ứng bên trong pin có thể tiếp tục tạo thêm nhiệt. Khi quá trình này tăng lên mất kiểm soát, pin bước vào trạng thái thermal runaway.

Khi đó, nhiệt độ bên trong cell tăng nhanh, có thể tạo ra khí, khói và làm pin bốc cháy.

Nói đơn giản, khi pin lithium-ion cháy thì không chỉ cháy ở phần bên ngoài mà bên trong pin vẫn có thể đang tiếp tục sinh nhiệt. Đây là điểm quan trọng để hiểu vì sao loại cháy này khó xử lý.

Vì sao pin lithium-ion cháy?

Không phải cứ sử dụng pin lithium-ion là sẽ xảy ra cháy. Nguy cơ thường xuất hiện khi pin gặp sự cố hoặc điều kiện bất thường, chẳng hạn:

• Pin bị va đập, đâm thủng hoặc hư hỏng vật lý.
• Xảy ra chập mạch.
• Pin bị sạc quá mức hoặc hệ thống sạc gặp vấn đề.
• Pin hoạt động trong môi trường có nhiệt độ quá cao.
• Cell pin hoặc hệ thống quản lý pin bị lỗi.
• Pin đã xuống cấp hoặc có vấn đề về chất lượng.

Những sự cố này có thể khiến nhiệt độ trong cell tăng nhanh, từ đó dẫn đến thermal runaway và phát triển thành cháy.

Vì sao đám cháy do pin lithium-ion khó dập?

1. Pin có thể tiếp tục sinh nhiệt từ bên trong

Đây là điểm khiến cháy pin khác với việc chỉ dập một ngọn lửa bên ngoài.

Ngay cả khi ngọn lửa đã giảm, bên trong pin vẫn có thể còn nhiệt rất lớn và các phản ứng tiếp tục diễn ra. Nếu nhiệt không được kiểm soát, pin có thể tiếp tục phát sinh sự cố hoặc bùng cháy trở lại.

Vì vậy, thấy hết lửa không có nghĩa là pin đã hoàn toàn an toàn.

2. Nhiệt có thể lan từ cell này sang cell khác

Một bộ pin thường gồm nhiều cell được kết nối với nhau.

Khi một cell xảy ra thermal runaway, lượng nhiệt lớn có thể truyền sang các cell bên cạnh. Những cell này tiếp tục bị gia nhiệt và có thể xảy ra thermal runaway theo, tạo thành hiệu ứng lan truyền trong cả cụm pin.

Đó là lý do một thiết bị ban đầu chỉ có một điểm cháy nhưng sau đó có thể phát triển thành đám cháy lớn hơn.

3. Có thể xuất hiện khói, khí và nguy cơ tái cháy

Khi pin bị sự cố nghiêm trọng, ngoài lửa còn có thể tạo ra lượng khói và khí đáng kể. Một số sản phẩm sinh ra trong quá trình phân hủy có thể dễ cháy hoặc gây nguy hiểm khi hít phải.

Đặc biệt, sau khi ngọn lửa bên ngoài được kiểm soát, pin vẫn có thể còn nhiệt và tiếp tục phát sinh sự cố. Vì vậy, khi pin lithium-ion cháy cần được theo dõi và xử lý thận trọng, không nên chỉ dựa vào việc ngọn lửa đã tắt.

Dấu hiệu nào cho thấy pin có thể đang gặp vấn đề?

Trước khi xảy ra cháy, thiết bị sử dụng pin có thể xuất hiện một số dấu hiệu bất thường như:

• 🔥 Pin hoặc thiết bị nóng lên bất thường.
• 🎈 Pin bị phồng hoặc biến dạng.
• 👃 Xuất hiện mùi lạ.
• 💨 Có khói hoặc tiếng xì bất thường.
• ⚡ Thiết bị nóng nhanh khi đang sạc hoặc sử dụng.

Không phải trường hợp nào cũng xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu trên. Tuy nhiên, nếu pin có biểu hiện bất thường, đặc biệt là nóng mạnh, phồng, có mùi lạ hoặc bốc khói, không nên tiếp tục sử dụng hay sạc như bình thường.

Khi phát hiện pin có dấu hiệu cháy, nên làm gì?

Khi phát hiện thiết bị dùng pin có dấu hiệu bất thường hoặc bắt đầu phát lửa, việc xử lý sớm rất quan trọng.

Hiện nay trên thị trường đã có các dòng bình chữa cháy chuyên dùng cho đám cháy liên quan đến pin lithium-ion. Những loại bình này được phát triển với tác nhân chữa cháy phù hợp hơn với đặc điểm của đám cháy do pin, đặc biệt trong những tình huống cháy nhỏ và còn nằm trong khả năng kiểm soát.

Tuy nhiên, không phải mọi đám cháy do pin đều giống nhau. Loại pin, thiết bị, quy mô đám cháy và mức độ lan rộng đều ảnh hưởng đến cách xử lý. Vì vậy, nếu khu vực thường xuyên sử dụng hoặc sạc thiết bị dùng pin, việc lựa chọn đúng loại bình chữa cháy ngay từ đầu là điều đáng quan tâm.

Nếu đám cháy còn nhỏ và vẫn đảm bảo điều kiện an toàn, có thể sử dụng bình chữa cháy phù hợp với đám cháy pin theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

Ngược lại, nếu lửa đã lan rộng, sinh nhiều khói, nhiệt độ quá cao hoặc đường thoát hiểm không còn an toàn, không nên cố tiếp cận để xử lý bằng mọi giá. Khi đó, cần ưu tiên đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm và gọi lực lượng PCCC.

Đặc biệt, dập tắt ngọn lửa nhìn thấy chưa chắc đồng nghĩa với việc sự cố đã kết thúc. Pin vẫn có thể còn nhiệt bên trong và có nguy cơ tái cháy, vì vậy cần tiếp tục theo dõi và xử lý phù hợp.

Tóm lại

Pin lithium-ion cháy không chỉ đơn giản là cháy phần vỏ bên ngoài. Khi xảy ra thermal runaway, bên trong cell có thể tiếp tục sinh nhiệt, tạo khí và truyền nhiệt sang các cell khác.

Đó là lý do đám cháy do pin lithium-ion có thể khó kiểm soát và có nguy cơ tái cháy, đặc biệt khi nhiều cell cùng bị ảnh hưởng.

Nếu khu vực của bạn thường xuyên sử dụng, sạc hoặc lưu trữ thiết bị dùng pin lithium-ion, việc chuẩn bị phương tiện chữa cháy phù hợp từ trước sẽ giúp chủ động hơn khi xảy ra sự cố.

An Bảo Việt – Bình chữa cháy dành cho đám cháy do pin

Đối với những nơi thường xuyên sử dụng, sạc hoặc lưu trữ thiết bị dùng pin lithium-ion, việc lựa chọn đúng loại bình chữa cháy rất quan trọng. An Bảo Việt hiện có các loại bình chữa cháy chuyên dùng cho đám cháy do pin. Do mỗi nhu cầu trang bị có thể khác nhau, bạn có thể liên hệ An Bảo Việt để được tư vấn loại bình phù hợp trước khi lựa chọn.

Hãy liên hệ Hotline: 0918 087 684 – 0932 790 186 để được tư vấn

CÔNG TY PCCC AN BẢO VIỆT

Địa chỉ : 105/68 Hoàng Bật Đạt phường 15, quận Tân Bình, Tp. HCM

Website : anbaoviet.com

Có thể xem thêm:

• 7 sai lầm khi sử dụng bình chữa cháy mà nhiều người không biết
• Bình chữa cháy đặt ở đâu trong nhà là hợp lý?
• Bình chữa cháy hết hạn có dùng được không?
• Khi nào nên thay bình chữa cháy? 5 dấu hiệu không nên bỏ qua
• Bình chữa cháy không dập được lửa thì làm gì?
• Bình chữa cháy CO2 và bình bột khác nhau thế nào?
• Bình chữa cháy để lâu không dùng có bị hư không?