Khi nào không nên dùng bình chữa cháy là điều không phải ai cũng biết. Nhiều người nghĩ rằng khi đã có bình trong tay thì cứ tiếp tục xịt cho đến khi lửa tắt. Nhưng trong thực tế, có những tình huống đám cháy đã phát triển quá nhanh, khói quá nhiều hoặc đường thoát nạn bắt đầu bị đe dọa.

Lúc này, cố gắng chữa cháy thêm vài phút có thể khiến bạn tự đặt mình vào vùng nguy hiểm.

Bình chữa cháy xách tay chủ yếu được sử dụng để xử lý đám cháy ở giai đoạn ban đầu. Khi đám cháy vượt quá khả năng kiểm soát, ưu tiên cần chuyển sang thoát nạn và báo cho lực lượng PCCC.

Vậy khi nào không nên tiếp tục dùng bình chữa cháy? Dưới đây là những dấu hiệu bạn cần đặc biệt lưu ý.

1. Khi ngọn lửa đã phát triển quá lớn

Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất.

Nếu ngọn lửa đã bao trùm một khu vực rộng, cháy lan sang nhiều vật dụng hoặc nhanh chóng phát triển vượt khỏi phạm vi mà một bình chữa cháy xách tay có thể xử lý, không nên cố tiếp tục chữa cháy một mình.

Ví dụ:

• Cháy từ một thùng rác nhỏ nhưng đã lan sang bàn ghế, kệ hàng.
• Lửa đã bén lên rèm, trần, hàng hóa hoặc các vật liệu xung quanh.
• Ngọn lửa cao và liên tục phát triển dù đã sử dụng bình chữa cháy.
• Có nhiều điểm cháy xuất hiện cùng lúc.

Trong những tình huống này, khả năng kiểm soát đám cháy bằng một bình xách tay đã giảm đáng kể.

Đừng chờ đến khi bình hết mới quyết định bỏ chạy.

Nếu nhận thấy đám cháy đang phát triển nhanh, hãy ưu tiên rời khỏi khu vực nguy hiểm và báo cháy.

2. Khi bình chữa cháy đã phun nhưng lửa vẫn tiếp tục phát triển

Một bình chữa cháy hoạt động tốt không có nghĩa là bình nào cũng có thể dập được mọi đám cháy.

Hiệu quả còn phụ thuộc vào:

• Loại chất chữa cháy trong bình.
• Loại đám cháy.
• Quy mô đám cháy.
• Khoảng cách tiếp cận.
• Hướng phun và điều kiện xung quanh.

Nếu đã sử dụng bình đúng cách nhưng ngọn lửa vẫn không giảm, hoặc vừa giảm đã bùng trở lại mạnh hơn, không nên đứng lại quá lâu để cố xử lý bằng một bình khác.

Đặc biệt, nếu đám cháy tiếp tục lan sang các vật liệu xung quanh thì cần nhanh chóng chuyển sang phương án thoát nạn.

Cục Cảnh sát PCCC & CNCH cũng khuyến cáo việc lựa chọn bình phải phù hợp với nguy cơ cháy; bình không phù hợp hoặc chất chữa cháy không đúng loại có thể làm giảm hiệu quả chữa cháy.

3. Khi khói đã quá nhiều và bắt đầu che khuất tầm nhìn

Khói là một dấu hiệu rất đáng lo, ngay cả khi bạn vẫn nhìn thấy lửa.

Khi đám cháy phát triển, khói có thể nhanh chóng lan sang những khu vực khác. Tầm nhìn giảm khiến việc tìm đường ra ngoài khó khăn hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ mất phương hướng.

Nếu bạn đang đứng trước đám cháy và nhận thấy:

• Khói ngày càng dày.
• Không còn nhìn rõ lối ra.
• Khói bắt đầu lan xuống thấp.
• Bạn phải cúi thấp người mới có thể quan sát.
• Cảm thấy khó thở hoặc cay mắt nhiều.

thì không nên tiếp tục cố chữa cháy.

Hãy ưu tiên tìm đường thoát ra nơi an toàn.

4. Khi nhiệt độ từ đám cháy quá lớn

Bạn không cần phải đứng sát ngọn lửa mới nhận biết được đám cháy đang quá mạnh.

Nếu đứng ở khoảng cách an toàn mà vẫn cảm nhận rõ sức nóng lớn từ đám cháy, hoặc nhiệt độ tăng nhanh khiến bạn khó tiếp cận mục tiêu, đó là dấu hiệu không nên cố tiến gần hơn.

Đặc biệt, đừng vì muốn xịt bình chính xác vào gốc lửa mà tiến quá gần.

Khoảng cách an toàn quan trọng hơn việc cố dập tắt ngọn lửa bằng mọi giá.

Nếu không thể tiếp cận đám cháy mà vẫn giữ được đường thoát phía sau, hãy dừng lại và rời khỏi khu vực.

5. Khi đường thoát nạn phía sau không còn an toàn

Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất khi sử dụng bình chữa cháy.

Trước khi xử lý một đám cháy nhỏ, bạn cần biết mình có thể rút lui ở đâu nếu đám cháy bất ngờ phát triển.

Nếu đang chữa cháy mà phát hiện:

• Lửa đã lan về phía cửa ra.
• Khói đang chặn hành lang.
• Cửa thoát bị lửa hoặc vật dụng đổ chắn.
• Không còn đường rút lui rõ ràng.

thì không nên tiếp tục đứng lại.

Bởi lúc này, vấn đề không còn đơn giản là “dập được lửa hay không”, mà là bạn có còn đường thoát nếu tình hình xấu đi hay không.

6. Khi đám cháy liên quan đến vật liệu hoặc nguồn nguy hiểm đặc biệt

Không phải đám cháy nào cũng có thể xử lý theo cùng một cách.

Ví dụ, đám cháy liên quan đến xăng dầu, khí gas, hóa chất hoặc thiết bị điện có thể có những nguy cơ riêng.

Với những tình huống này, việc lựa chọn sai phương tiện chữa cháy có thể làm tình hình trở nên nguy hiểm hơn.

Cục Cảnh sát PCCC & CNCH từng khuyến cáo, với đám cháy xăng dầu, không sử dụng nước để chữa cháy; cần lựa chọn phương tiện phù hợp và đồng thời báo cháy, tổ chức thoát nạn khi cần thiết.

Vì vậy, nếu không chắc chắn loại đám cháy đang xảy ra và cách xử lý phù hợp, đừng thử nghiệm bằng cách tiếp tục phun bình.

7. Khi bạn không còn kiểm soát được tình hình

Có một thời điểm rất dễ khiến người chữa cháy mắc sai lầm:

Đám cháy đã vượt quá khả năng xử lý nhưng vẫn cố thêm một lần nữa.

Một lần nữa có thể trở thành vài lần nữa.

Bạn đổi sang bình khác, tiến gần hơn, cố xịt thêm vài giây… Trong khi đó, lửa và khói vẫn tiếp tục phát triển.

Nếu nhận thấy đám cháy không còn trong khả năng kiểm soát bằng phương tiện xách tay, hãy dừng lại.

NFPA cũng nhấn mạnh rằng trong tình huống cháy, ưu tiên là thoát khỏi khu vực nguy hiểm; việc sử dụng bình chữa cháy chỉ phù hợp khi người sử dụng có thể xử lý đám cháy mà vẫn đảm bảo khả năng thoát ra an toàn.

Vậy khi nào có thể sử dụng bình chữa cháy?

Không phải cứ có lửa là phải bỏ chạy ngay.

Bình chữa cháy vẫn rất hữu ích đối với đám cháy mới phát sinh, quy mô nhỏ và người sử dụng có đủ điều kiện để tiếp cận an toàn.

Có thể cân nhắc sử dụng bình khi:

🔹 Đám cháy mới bắt đầu và phạm vi còn nhỏ.
🔹 Bạn có bình phù hợp với loại đám cháy.
🔹 Bạn biết cách sử dụng bình.
🔹 Khói chưa gây cản trở nghiêm trọng.
🔹 Bạn vẫn có lối thoát phía sau.
🔹 Bạn có thể tiếp cận mà không phải đi xuyên qua lửa hoặc vùng nhiệt quá lớn.

Quan trọng nhất là không để việc chữa cháy khiến bạn mất đường thoát.

3 điều cần nhớ khi quyết định có tiếp tục chữa cháy hay không

Bạn có thể nhớ đơn giản bằng 3 câu hỏi:

1. Đám cháy có còn nhỏ không?

Nếu lửa đang lan nhanh hoặc đã bao trùm nhiều vật dụng, không nên đánh giá thấp mức độ nguy hiểm.

2. Tôi có thể tiếp cận an toàn không?

Nếu khói quá dày, nhiệt quá lớn hoặc phải tiến quá gần ngọn lửa, hãy cân nhắc rời khỏi khu vực.

3. Nếu tình hình xấu đi, tôi còn đường thoát không?

Nếu câu trả lời là không, đừng tiếp tục đứng lại để chữa cháy.

Bỏ bình không có nghĩa là bỏ cuộc

Nhiều người có tâm lý tiếc bình hoặc sợ người khác nghĩ mình “không dập được lửa”.

Nhưng trong PCCC, bảo vệ tính mạng luôn quan trọng hơn việc cố giữ một tài sản hoặc cố dập tắt một đám cháy đã vượt quá khả năng kiểm soát.

Một chiếc bình chữa cháy có thể mua lại.

Một căn phòng có thể sửa chữa.

Nhưng nếu bạn bị mắc kẹt trong đám cháy thì hậu quả có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều.

Vì vậy, khi tình huống không còn an toàn, bỏ bình, rời khỏi khu vực và báo cháy là một quyết định cần thiết chứ không phải thất bại.

Cục Cảnh sát PCCC & CNCH cũng khuyến cáo các hộ gia đình chủ động chuẩn bị lối thoát nạn, trang bị phương tiện PCCC phù hợp và thường xuyên tìm hiểu kỹ năng PCCC, thoát nạn.

FAQ – Những câu hỏi thường gặp

Khi nào không nên dùng bình chữa cháy?

Không nên tiếp tục dùng bình khi đám cháy đã phát triển quá lớn, khói quá nhiều, nhiệt độ quá cao, bình không kiểm soát được ngọn lửa hoặc đường thoát nạn của bạn không còn an toàn.

Bình chữa cháy không dập được lửa thì phải làm gì?

Nếu đã sử dụng bình đúng cách nhưng lửa vẫn tiếp tục phát triển, hãy dừng việc chữa cháy, rời khỏi khu vực nguy hiểm và báo cho lực lượng PCCC theo số 114.

Có nên cố dùng hết bình chữa cháy khi đang cháy không?

Không. Không nên đặt mục tiêu là phải sử dụng hết bình. Nếu tình hình trở nên nguy hiểm, cần ưu tiên thoát nạn thay vì cố phun cho đến khi bình hết.

Đám cháy nhỏ có nên dùng bình chữa cháy không?

Có thể sử dụng bình nếu đám cháy mới phát sinh, loại bình phù hợp và người sử dụng có thể tiếp cận an toàn, đồng thời vẫn giữ được đường thoát.

Khi nào nên bỏ bình chữa cháy và chạy?

Khi lửa phát triển nhanh, khói dày, nhiệt quá lớn, không thể kiểm soát đám cháy hoặc đường thoát nạn phía sau không còn an toàn. Khi đó, ưu tiên là rời khỏi khu vực và báo cháy.

Kết luận

Biết cách sử dụng bình chữa cháy là cần thiết, nhưng biết khi nào không nên tiếp tục sử dụng bình còn quan trọng hơn.

Bình chữa cháy phù hợp nhất với những đám cháy mới phát sinh và còn trong khả năng kiểm soát. Khi lửa lan nhanh, khói dày, nhiệt lớn hoặc đường thoát bị đe dọa, đừng cố trở thành người “cứu hỏa” bằng mọi giá.

Thấy tình huống không còn an toàn → dừng lại → thoát ra → báo cháy.

Trang bị bình chữa cháy đúng loại, đặt ở vị trí dễ thấy – dễ lấy và kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ sẽ giúp phương tiện sẵn sàng hơn khi cần sử dụng. Cục Cảnh sát PCCC & CNCH cũng khuyến cáo nguyên tắc lựa chọn đúng loại, đặt đúng vị trí và kiểm tra, bảo dưỡng bình chữa cháy thường xuyên.

👉 An Bảo Việt cung cấp bình chữa cháy bột ABC, bình chữa cháy khí CO2 và các thiết bị PCCC cho cửa hàng, nhà trọ, văn phòng, kho hàng và hộ gia đình.

Hãy liên hệ Hotline: 0918 087 684 – 0932 790 186 để được tư vấn

CÔNG TY PCCC AN BẢO VIỆT

Địa chỉ : 105/68 Hoàng Bật Đạt phường 15, quận Tân Bình, Tp. HCM

Website : anbaoviet.com

Có thể xem thêm:

• 7 sai lầm khi sử dụng bình chữa cháy mà nhiều người không biết
• Bình chữa cháy đặt ở đâu trong nhà là hợp lý?
• Bình chữa cháy hết hạn có dùng được không?
• Khi nào nên thay bình chữa cháy? 5 dấu hiệu không nên bỏ qua
• Bình chữa cháy không dập được lửa thì làm gì?
• Bình chữa cháy CO2 và bình bột khác nhau thế nào?
• Bình chữa cháy để lâu không dùng có bị hư không?